WRKPLTS voor Kunst, Educatie en Creatie
Assemblage Art

Opening expositie Rien Olijslagers

Korendijk, 11 juli 2012 19.30 uur

Elke ochtend na het opstaan kijk ik als ik naar de keuken loop eerst naar het kunstwerk boven de piano en vervolgens loop ik door om een blik te werpen op het kunstwerk in de tuin, tegen de muur van de schuur. Het werk boven de piano heet Red Garden Blue. Van het eerste moment af hing het daar alsof het er altijd al was geweest. De uitstraling is enorm, het verhalende karakter mysterieus en krachtig.

Zodra de zon zich uit het oosten een beetje in de richting van het zuiden beweegt, spelen de zonnestralen met het naamloze kunstwerk in de tuin. Dat was ooit onderdeel van het Gorslint, een aaneenschakeling van kunstwerken van talrijke beeldend kunstenaars die meededen aan het Bram Roza Festival dichter bij de Molen in Nieuw-Beijerland. Het idee van de toenmalige voorzitter van dat festival was om tijdens die aflevering iets te doen met landschapsschilders.

Dat met grote witte hanenpoten gesigneerde paneel hebben wij na afloop van het festival, enkele jaren geleden, aangekocht omdat het zo'n geweldige uitstraling had en zo'n voortreffelijk eigenzinnige uitwerking was van het festivalthema. De kunstenaar, hij is vanavond het middelpunt van deze bijeenkomst, bracht het en constateerde dat de plaats die wij in gedachten hadden zijn werk minder recht zou doen dan de plek die hem voor ogen stond. Wat heeft Rien Olijslagers een gelijk gekregen.

Sinds dat kunstwerk, dat symbool staat voor de stromen die de Hoeksche Waard omzomen, bij ons in de tuin hangt, trekt het elke dag geregeld onze blik. Het is nooit hetzelfde, het vertelt elke keer een ander verhaal. En het verbluffende is dat het schilderij, blauw, groen en wit op een paneel met een beetje ijzerdraad en een wit klosje aan een stukje ijzerdraad, een geweldige relatie heeft met de zon. Zoals de mens nooit twee keer in dezelfde rivier stapt, kijkt hij evenmin twee keer naar hetzelfde schilderij van Rien Olijslagers.

Nou ja, dat geldt dan voor de werken die buiten kunnen hangen - dat kunnen ze niet allemaal - en de elementen weerstaan. Dat zagen wij ook tijdens een open dag, eind vorig jaar, bij het atelier van Rien, in de Klaterpeppels aan de Oudendijk in Strijen. Een aantal van zijn werken stond buiten zo op het oog een beetje slordig neergezet, op de grond. Zij vertelden stuk voor stuk hun verhaal aan de aandachtige kijker, maar kwamen uitbundig tot leven toen de zon er langs streek met soms gefilterde stralen.

Dit wil ik altijd aan mensen vertellen als het over het werk van Rien Olijslagers gaat, dat het zo blij maakt en nooit verveelt. Het is geweldig bedacht, prachtig uitgevoerd en literair bezield. Met een werk van Rien is het elke keer weer net alsof je midden in een boek begint te lezen. Hij doet wonderbaarlijke dingen met sloop-, drijf-, of pallethout. Hij geeft naden en scheuren een functie in de compositie, hij stuurt het verhaal.

Ook zijn lijnolieverf speelt een belangrijke rol. Die brengt bijvoorbeeld vage lijnen in het hout te voorschijn, de littekens van een cirkelzaag. Een kromme spijker legt de nadruk op iets dat er eerst niet was. Door er plankjes tegen te timmeren, bouwwerkjes en staketsels te fabriceren met gaas en touw, wordt het schilderij onderdeel van een ander kunstwerk. Voor de bezitter van zo'n kunstwerk is het een geweldige ervaring om het feest van het kunstenaarschap er elke keer weer anders in weerspiegeld te zien.

Rien Olijslagers heeft niet zo'n hoge dunk van zichzelf en hij is van nature niet erg geneigd om te theoretiseren. Elke analyse van zijn kunstenaarschap maakt hem verlegen. Hij zegt daarover dat zijn werk niets voorstelt, maar dat het er is. En dat terwijl Rien met zijn manier van werken op het snijvlak van abstractie en figuratie een geheel eigen perspectief creëert op de wereld. Er gebeuren in zijn werken ook voor hem onverwachte dingen en elk werk leent zich elke keer opnieuw weer voor een ander verhaal.

Eind vorig jaar hebben Arco van de Ree, mijn vrouw Margreet en ik samen voor Omroep Hoeksche Waard een tv-documentaire gemaakt over Rien Olijslagers. Dat was ter gelegenheid van de tentoonstelling van zijn werk 'Voor de horizon ligt een eiland en daar staat mijn fiets' in New York. Dit geweldige werk kunt u zo meteen ook hier zien. Net als werken met titels als Beschermd gebied, Draailier uit Tolkamer, Uit vrije doorvaart, Sleutel tot het vertrek en nog meer.

De titels zijn stuk voor stuk prachtig en raak gekozen. Zij vertolken het gevoel van de jongeman die kennis maakte met Ulysses van de Ierse literaire geweldenaar James Joyce. Rien begreep er eerst helemaal niets van maar was begeesterd door de klankkleur, het literaire experiment, de talrijke vormen, de pastiches en natuurlijk vooral ook door de sublieme manier waarop Joyce op zijn geheel eigen manier het menselijk tekort schildert. Er is overigens sinds vorige maand een bejubelde nieuwe vertaling die dit boek voor iedereen toegankelijk maakt.

Alle werken die vanaf vanavond een tijdje te zien zullen zijn hier in het gemeentehuis van Korendijk zijn gemaakt vanuit dezelfde inspiratiebron als die van James Joyce, namelijk die van mededogen met de mens, maar ook die van enthousiasme over de rijkdom van de te gebruiken materialen. Rien Olijslagers is een moderne jutter die zijn natuurlijke materialen verzamelt, verduurzaamt en recyclet in een nieuwe, de verbeelding stimulerende context.

Elk werk vertelt aan iedere toeschouwer een eigen verhaal. Iedereen stapt als het ware in de afbeelding, met zijn eigen bagage en associaties. De materialen zijn verassend en openen betekenisvolle vergezichten in de verbeelding. Touw, gaas, spijkers, stukjes van een boom, staaldraad, ijzerdraad, bouten, moeren, een oude lijst, een plukje hooi, het krijgt allemaal trefzeker een plekje. Schaduwwerking geeft een extra dynamiek aan de kunstwerken die daardoor aan verandering onderhevig zijn en elke keer opnieuw details prijsgeven.

Rien houdt van opvallende kleurstellingen. En zoals uit zijn Trekkerkunst en Straatmeubilair blijkt, heeft hij ook een groot gevoel voor humor, dat niet in de laatste plaats zijn oorsprong vindt in een voortdurende zelfrelativering. Deze expositie toont de kunstenaar in een unieke en dynamische visuele dialoog met de bezoeker. Voor Rien is deze gedachte als zodanig nutteloos, daarom is het fijn dat ik hem kan uitspreken en met u delen.

Het was mij werkelijk een heel erg groot genoegen om vanavond de loftrompet te mogen steken over Rien Olijslagers. Al heel lang voelde ik de behoefte om mijn enthousiasme over zijn werk in breder verband uit te spreken en te delen met mensen van wie ik verwacht dat zij ook enthousiast zullen zijn. Heel graag verklaar ik de expositie van Rien Olijslagers nu voor geopend.

(Jan Robbemond, Piershil, 11 juli 2012)